Oru\u00e7, yaln\u0131zca fizyolojik bir a\u00e7l\u0131k de\u011fil; d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc, \u00f6z d\u00fczenleme ve psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan etkileyen bilimsel olarak anlaml\u0131 bir deneyimdir.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130nsan organizmas\u0131, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 h\u0131zla kar\u015f\u0131lamaya programl\u0131d\u0131r. A\u00e7l\u0131k hissi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yemek yemek, susad\u0131\u011f\u0131nda su i\u00e7mek, biyolojik dengenin do\u011fal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda bu ihtiya\u00e7lar \u00e7o\u011fu zaman fark edilmeden ve geciktirilmeden giderilir. Oru\u00e7 ise bu otomatik d\u00f6ng\u00fcy\u00fc bilin\u00e7li olarak kesintiye u\u011fratan istisnai bir deneyimdir. Bu y\u00f6n\u00fcyle oru\u00e7, yaln\u0131zca fizyolojik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda psikolojik ve n\u00f6robilimsel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n\n\n\n Psikoloji biliminde bireyin d\u00fcrt\u00fclerini y\u00f6netebilme kapasitesi \u201c\u00f6z d\u00fczenleme\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u00d6z d\u00fczenleme, ki\u015finin anl\u0131k ihtiya\u00e7 ve isteklerini kontrol edebilmesi, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha geni\u015f bir anlam \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6nlendirebilmesi ile ili\u015fkilidir. A\u00e7l\u0131k, organizman\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc biyolojik sinyallerinden biridir. Buna ra\u011fmen yemek yememeyi se\u00e7mek, beynin \u00f6zellikle karar verme, d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc ve davran\u0131\u015f d\u00fczenleme ile ili\u015fkili b\u00f6lgesi olan prefrontal korteksin aktif \u015fekilde devreye girmesini gerektirir. Bu durum, bireyin yaln\u0131zca fizyolojik bir s\u00fcreci de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bilin\u00e7li olarak d\u00fczenleme kapasitesini deneyimledi\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n N\u00f6robilim alan\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00fcrt\u00fclerin hemen kar\u015f\u0131lanmamas\u0131n\u0131n beynin \u00f6z kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Stanford \u00dcniversitesi\u2019nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve psikoloji literat\u00fcr\u00fcnde \u00f6nemli bir yer tutan \u201cMarshmallow Deneyi\u201d, d\u00fcrt\u00fclerini erteleyebilen bireylerin uzun vadede stresle daha etkili ba\u015f edebildiklerini, daha dengeli duygusal tepkiler verdiklerini ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6z kontrol geli\u015ftirdiklerini ortaya koymu\u015ftur. Bu bulgular, d\u00fcrt\u00fc ile davran\u0131\u015f aras\u0131na konulan mesafenin, psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Oru\u00e7, bu kapasitenin do\u011frudan deneyimlendi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7tir. A\u00e7l\u0131k hissi ortaya \u00e7\u0131kar, ancak ki\u015fi bu ihtiyaca hemen yan\u0131t vermez. Bu s\u00fcre\u00e7te birey, d\u00fcrt\u00fc ile davran\u0131\u015f aras\u0131na bilin\u00e7li bir mesafe koyar. Bu mesafe, psikolojik a\u00e7\u0131dan benli\u011fin d\u00fczenleyici i\u015flevinin aktif hale gelmesidir. Ki\u015fi, her hissetti\u011fini yapmak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyimler. Bu deneyim, bireyin kendi \u00fczerindeki kontrol duygusunu g\u00fc\u00e7lendirir ve psikolojik sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n temel bile\u015fenlerinden biri olan i\u00e7sel dengeyi destekler.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda oru\u00e7, bireyin fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeyini art\u0131rabilen bir s\u00fcre\u00e7tir. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda bir\u00e7ok davran\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar do\u011frultusunda ve otomatik \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir. Yemek yemek, \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131zca fizyolojik bir ihtiya\u00e7 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda stres d\u00fczenleme, al\u0131\u015fkanl\u0131k ya da duygusal rahatlama davran\u0131\u015f\u0131 olabilir. Oru\u00e7, bu otomatik davran\u0131\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurdu\u011funda, bireyin kendi bedensel ve zihinsel s\u00fcre\u00e7lerini daha bilin\u00e7li \u015fekilde g\u00f6zlemlemesine olanak tan\u0131r. Bu durum, bireyin kendi i\u00e7sel deneyimine y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan, bazen bir ihtiyac\u0131 erteledi\u011finde yaln\u0131zca a\u00e7 kalmaz; ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7sel g\u00fcc\u00fcyle tan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sevgilerimle\u2026<\/p>\n\n\n\n Uzm. Klinik Psikolog Leyla KILI\u00c7<\/p>",
"protected": false
},
"excerpt": {
"rendered": " Oru\u00e7, yaln\u0131zca fizyolojik bir a\u00e7l\u0131k de\u011fil; d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc, \u00f6z d\u00fczenleme ve psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan etkileyen bilimsel olarak anlaml\u0131 bir deneyimdir. \u0130nsan organizmas\u0131, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 h\u0131zla kar\u015f\u0131lamaya programl\u0131d\u0131r. A\u00e7l\u0131k hissi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yemek yemek, susad\u0131\u011f\u0131nda su i\u00e7mek, biyolojik dengenin do\u011fal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda bu ihtiya\u00e7lar \u00e7o\u011fu zaman fark edilmeden ve geciktirilmeden giderilir. Oru\u00e7 ise bu otomatik…<\/p>",
"protected": false
},
"author": 1,
"featured_media": 0,
"comment_status": "open",
"ping_status": "open",
"sticky": false,
"template": "",
"format": "standard",
"meta": {
"footnotes": ""
},
"categories": [
5
],
"tags": [],
"class_list": [
"post-3306",
"post",
"type-post",
"status-publish",
"format-standard",
"hentry",
"category-leyla-kilic"
],
"_links": {
"self": [
{
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3306",
"targetHints": {
"allow": [
"GET"
]
}
}
],
"collection": [
{
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"
}
],
"about": [
{
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"
}
],
"author": [
{
"embeddable": true,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"
}
],
"replies": [
{
"embeddable": true,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3306"
}
],
"version-history": [
{
"count": 1,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3306\/revisions"
}
],
"predecessor-version": [
{
"id": 3441,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3306\/revisions\/3441"
}
],
"wp:attachment": [
{
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3306"
}
],
"wp:term": [
{
"taxonomy": "category",
"embeddable": true,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3306"
},
{
"taxonomy": "post_tag",
"embeddable": true,
"href": "https:\/\/psikologleylakilic.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3306"
}
],
"curies": [
{
"name": "wp",
"href": "https:\/\/api.w.org\/{rel}",
"templated": true
}
]
}
}