Meslek Seçimi: Mesleklerimizi Biz mi Seçiyoruz, Yoksa Hikayemiz mi?

Gazete köşe yazımız;

İnsan bazen bir meslek seçtiğini düşünür. Yıllar sonra dönüp baktığında, seçtiği mesleğin yalnızca hayatını değil, kendisini de dönüştürdüğünü fark eder. Bu yüzden tercih döneminde sorulması gereken ilk soru, “Hangi bölümü kazanabilirim?” değil, “Ben neden bu mesleği seçmek istiyorum?” sorusudur.

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur. Belki de önemli olan, cevabı hemen bulmak değil; o soruyu kendine dürüstçe sorabilmektir.

İnsan, seçimlerinin yalnızca bugünkü benliğinin bir yansıması olduğunu düşünür. Oysa bazen yaşam öyküsü de o seçimlere sessizce eşlik edebilir. Hiçbir meslek seçimi tek bir nedenle açıklanamaz. İlgi alanları, yetenekler, ekonomik koşullar ve yaşam hedefleri elbette belirleyicidir. Ancak bazen insan, farkında olmadan iç dünyasında karşılık bulan bir değerin, bir anlam arayışının ya da derinden tanıdığı bir hissin peşine düşebilir.

Kimi insanı güçlü bir adalet duygusu hukuka yöneltir; kimini yaşamı koruma isteği tıbba, kimini üretme arzusu sanata, kimini ise insan ruhunu anlama merakı psikolojiye yaklaştırır. Farklı görünen bu yolların ortak bir yanı vardır: İnsan, yalnızca ne yapacağını değil, nasıl bir insan olmak istediğini de arar.

Belki de yaşam öykümüz, hangi mesleği seçeceğimizi tek başına belirlemez. Ama bazı mesleklerin neden bize bu kadar tanıdık, bu kadar yakın geldiğini anlamamıza ışık tutabilir. Belki de her meslek, insanın yaşam öyküsünün başka bir cümlesidir.

Terapi odasında geçirdiğim yıllar bana önemli bir şeyi öğretti: İnsanları birbirinden ayıran, yalnızca yaşadıkları değildir; yaşadıklarına yükledikleri anlamdır. Aynı kaybı yaşayan iki insanın bambaşka hayatlar kurabilmesi, aynı ailede büyüyen kardeşlerin birbirinden çok farklı kişilikler geliştirebilmesi bunun en güçlü örneklerindendir.

Belki de bu yüzden aynı olay, iki insanın hayatında iki farklı hikâyeye dönüşür. Aynı mesleği seçen iki insanın o mesleği yaşama biçimi de hiçbir zaman aynı değildir. Diploma aynı olabilir; fakat o diplomaya anlam veren, insanın yaşam öyküsü, değerleri ve dünyayla kurduğu ilişkidir.

Her insan, hayatının farklı dönemlerinde aynı soruya yeniden döner:

“Ben kimim?”

Belki de seçilen meslek, bazen bu soruya verilen en sessiz cevaplardan biridir.

Bu nedenle tercih dönemindeki gençlere uzun tavsiyeler vermek istemiyorum. Sadece üzerinde düşünmeye değer birkaç soru bırakmak istiyorum.

Bu meslek bana gerçekten iyi gelecek mi?

Yıllar sonra da bana anlam vermeye devam edecek mi?

Belki de bütün bu soruların özünde tek bir soru vardır:

“Ben neden bu mesleği seçmek istiyorum?”

Belki bu sorunun cevabı bugün net olmayacak. Belki yıllar içinde değişecek. Çünkü insan değişir; hayatı anlamlandırma biçimi de değişir. Ama kendi nedenini tanıyan insan, attığı adımların sorumluluğunu daha sağlam taşır.

Belki de meslek seçimi, insanın yalnızca geleceğine değil, kendisine dair verdiği en önemli kararlardan biridir.

Dilerim seçtiğiniz bölüm size yalnızca bir diploma kazandırmaz. Merak etmeyi sürdüren bir zihin, vicdanını koruyan bir duruş ve her geçen yıl kendinizi biraz daha tanıma cesareti de kazandırır.

Yıllar sonra dönüp bugüne baktığınızda, belki seçtiğiniz mesleğin size yalnızca bir unvan kazandırmadığını fark edeceksiniz. Belki de en büyük kazanımı, kendinizi biraz daha yakından tanımanız olacaktır.

Çünkü bazen insan bir meslek seçtiğini düşünür. Zaman geçtikçe, seçtiği yolun yalnızca geleceğini değil, kendisini de şekillendirdiğini fark eder. Belki de en doğru tercih, insanı önce bir unvana değil, kendisine yaklaştıran yoldur.

Uzm. Klinik Psikolog Leyla Kılıç